„Mistyczka”: Alicja z Bogiem w głowie (ocena: 6/10 za Lenczewską)

3 dni temu

2 minut(y) czytania

https://www.youtube.com/watch?v=oQiqr0HaqLA

Po co walczyć z Bogiem, w którego się nie wierzy?

Nauczycielka związana przez lata z rzeczywistością PRL-u przechodzi przemianę wewnętrzną. Prowadzi dzienniki, dokumentując niezwykłe doznania.

Kino poświęcone wierze łatwo przybiera dydaktyczny ton. Reżyser Jan Sobierajski rozpoczyna od zwyczajnego świata nauczycielki funkcjonującej w realiach komunistycznej Polski. Silna więź z bratem wnosi rodzinny wymiar. Religijność pozostaje na dalszym planie. Sytuacja zmienia się, gdy kobieta odbiera słowa przypisywane Stwórcy. Ten kontrast tworzy podstawę dalszej opowieści.

Atutem staje się retrospektywna forma. Powroty do wcześniejszych lat są płynne i łatwe do śledzenia. Każdy z nich dopowiada kontekst potrzebny do zrozumienia wyborów bohaterki. Przejścia między okresami są czytelne. Szeroka perspektywa utrzymuje porządek. Poszczególne etapy układają się w konsekwentny portret przemiany.

Przełożenie doświadczeń mistycznych na język kina wymaga dużej powściągliwości. Kamera przyjmuje punkt widzenia zgodny ze świadectwem głównej postaci. Sfera metafizyczna funkcjonuje jako pełnoprawny element jej życiorysu. Twórcy prowadzą odbiorcę ku jednoznacznemu odczytaniu przedstawionych zdarzeń. Przesłanie zaczyna więc dominować nad dramaturgią. Niektóre partie rozwijają się według utartego schematu. Napięcie słabnie, choć sam materiał biograficzny pozwala na bardziej wielowymiarowe ujęcie. Wewnętrzne konflikty zasługują na więcej przestrzeni. Półtony mogłyby nadać tej historii większą siłę. Zmiany planów czasowych częściowo rekompensują przewidywalność.

Kreacja epoki zasługuje na uznanie. Wnętrza mają charakter odpowiadający przedstawianym dekadom. Kostiumy dyskretnie dopełniają stylizację. Fragmenty osadzone w PRL-u zachowują odpowiednią oprawę wizualną. Scenografia wiąże bohaterkę z konkretnym otoczeniem społecznym. Detale codzienności wzmacniają autentyzm rekonstrukcji.

Znacznie gorzej prezentuje się aktorstwo. Wiele scen sprawia wrażenie zbyt starannie ustawionych. Dorota Chotecka-Pazura mierzy się z bardzo intymną rolą, lecz jej interpretacja pozostaje spięta. Drugoplanowe występy także wypadają mało swobodnie. Gesty bywają mechaniczne, a sposób mówienia brzmi teatralnie. Emocjonalnie istotne momenty tracą przez to wiarygodność.

Jeszcze większy problem stanowią dialogi. Bohaterowie wypowiadają kwestie brzmiące bardziej jak przygotowane tezy niż zwyczajne rozmowy. Tekst objaśnia sens sceny, choć obraz powinien przekazać go samodzielnie. Treści związane z wiarą przybierają formę gotowych deklaracji. Potoczny rytm pojawia się rzadko. Sztuczność tej warstwy uwydatnia niedostatki gry aktorskiej.

Ograniczony budżet wpływa na skalę realizacji. Skupienie kilku kluczowych funkcji w jednych rękach sporo mówi o niewielkim zapleczu produkcyjnym. Kameralna inscenizacja zdradza oszczędność środków technicznych. Autorska kontrola pomaga utrzymać jednolity kształt całości. Prostota wykonania jest miejscami widoczna na ekranie. Taka skromność pasuje jednak do osobistego tonu.

Pozytywnie zaskakuje frekwencja. Niemal pełna sala w multipleksie przy filmie religijnym robi wrażenie. Wynik ten pokazuje zainteresowanie tematyką duchową w kinie komercyjnym. Produkcja trafia więc poza wąski obieg środowiskowy. Ma to znaczenie przy tak jednoznacznie określonym profilu. Cieszy obecność podobnej propozycji w regularnym repertuarze.

„***Mistyczka*” to konwencjonalne kino religijne, ale ma atuty w postaci sprawnej narracji. Dla odbiorcy docelowego najważniejszy jest duchowy przekaz.**

Atuty:

religijny przekaz
rodzinne przywiązanie
narracja retrospektywna
kreacja epoki
zainteresowanie widowni

Mankamenty:

jednostronność światopoglądowa
tani dydaktyzm
przewidywalność
sztywne aktorstwo
sztuczne dialogi
teatralne maniery
ograniczony budżet

Polecane dla:

miłośników kina religijnego
czytelników biografii
zainteresowanych tematyką duchowną
znających historię Alicji Lenczewskiej
ciekawych realiów PRL-u
amatorów Szczecina

Twórcy:

reżyseria, scenariusz, montaż: Jan Sobierajski
zdjęcia: Łukasz Skotnicki
scenografia: Magdalena Michalska
kostiumy: Maria Popławska
muzyka: Adam Dzieżyk
dźwięk: Piotr Gołaszewski
obsada: Dorota Chotecka-Pazura, Sławomir Orzechowski, Radosław Pazura (głos), Ewa Florczak, Dariusz Kowalski, Filip Gurłacz, Marcin Kwaśny, Rafał Szałajko, Małgorzata Klara, Krzysztof Bartłomiejczyk, Daria Kalinchuk