„Kaszpirowski”: cudotwórca czy hochsztapler? (ocena: 5/10 za telewizję)

2 godziny temu

2 minut(y) czytania

**Anatolij Kaszpirowski – lekarz, który zasłynął telewizyjnymi seansami hipnozy i obietnicami uzdrawiania na odległość.**

Ukraiński pracownik szpitala psychiatrycznego zdobywa popularność dzięki programom telewizyjnym, wzbudzając kontrowersje dotyczące skuteczności terapii.

Światowa premiera polsko-czeskiego dokumentu odbyła się 12 października 2026 roku, zaledwie dziewięć dni po śmierci bohatera. Ta okoliczność nadała pokazom szczególny charakter. Archiwalne nagrania przypominają człowieka, którego głos przyciągał przed odbiorniki całe rodziny. Tłumy wierzyły w jego nadzwyczajne możliwości. Dawne reakcje publiczności ogląda się dzisiaj ze zdumieniem. Trudno przy tym odmówić Kaszpirowskiemu talentu do wykorzystywania środków masowego przekazu. Historia jego kariery pokazuje, jak ogromną władzę nad odbiorcami mogła zdobyć jedna telewizyjna osobowość.

Szczególnie interesująco przedstawiono popularność uzdrowiciela w Polsce. Jego seanse przyciągały publiczność w okresie gwałtownych przemian ustrojowych. Nagrania masowych występów pokazują emocjonalne reakcje zgromadzonych. Sporo miejsca zajmują operacje, podczas których lekarz miał na odległość wywoływać znieczulenie. Tak niezwykłe deklaracje wymagają konfrontacji z wiedzą medyczną. Twórcy skupiają się głównie na sensacyjnym charakterze przedstawionych przypadków. Materiały budzą ciekawość, lecz pozostawiają istotne kwestie bez wyjaśnienia.

Reżyser Łukasz Konopa wybiera tradycyjną formułę dokumentalnego portretu. Podstawę stanowią bogate archiwalia uzupełnione komentarzami bohatera i osób pamiętających jego działalność. Bezpośrednie relacje pozwalają poznać różne reakcje na kontrowersyjne praktyki. Z czasem pojawiają się znane już informacje. Osłabia to tempo narracji i zainteresowanie widza. Także dobór rozmówców jest mało trafiony, a wypowiedzi Lecha Wałęsy wywołują zażenowanie.

Autor poprzestaje na przedstawieniu znanych faktów z biografii uzdrowiciela. Psychologiczne przyczyny zbiorowej fascynacji zostały jedynie zasygnalizowane. Rzetelnej weryfikacji wymagają także medyczne podstawy rzekomych terapii. Polityczne okoliczności błyskawicznej kariery zostały zaledwie naszkicowane. Wątek ewentualnego wykorzystania lekarza przez radziecką propagandę pozostaje bez rozwinięcia. Zachowawcze podejście ogranicza wartość historycznych materiałów. Dokument przynosi stosunkowo niewiele nowych ustaleń.

„***Kaszpirowski*” przybliża postać telewizyjnego uzdrowiciela, lecz zbyt pobieżnie analizuje jego oryginalną działalność.**

Atuty:

fascynujący bohater
telewizyjny fenomen
masowa popularność
polski kontekst
społeczne emocje
historyczne realia
bogate archiwalia
osobiste wypowiedzi
unikalne nagrania

Mankamenty:

powierzchowna analiza
pobieżne ujęcie psychologii tłumu
niedostateczny kontekst polityczny
nierozwinięty wątek propagandy
powtarzalność informacji
wątpliwy dobór wypowiedzi
konwencja „gadających głów”

Dokument dla:

pamiętających Kaszpirowskiego
miłośników dokumentów biograficznych
pasjonatów archiwaliów
świadków transformacji ustrojowej
zainteresowanych hipnozą
ciekawych uzdrawiania na odległość
znawców historii telewizji
obserwatorów psychologii tłumu
badaczy wpływu mediów
tropicieli społecznych fenomenów
odkrywców kontrowersyjnych osobowości

Zwiastun:

https://www.youtube.com/watch?v=FM2rV86hNC0

reżyseria, scenariusz: Łukasz Konopa
zdjęcia: Kacper Czubak
montaż: Agnieszka Białek-Zaborowska
muzyka: Jonatan Pastirčák (Pjoni), Oliver Torr, Marcin Mazurek
występują: Anatolij Kaszpirowski, Lech Wałęsa, Agnieszka Osiecka, Mariusz Szczygieł, Allan Chumak, Lyubov Gravotska, Olga Ignatova, David Ioseliani, Elena Kashpirovskaya, Lesa Yurshova