O zwierzętach i ludziach – Żabińscy (ocena 7/10)

September 19, 2019

Dokumentalna odpowiedź na fabularną wersję historii małżeństwa Żabińskich.

Dokument obejmuje pełen okres sprawowania nadzoru przez Antoninę i Jana Żabińskich nad warszawskim ZOO. Obejmuje więc okres powstania ZOO w dwudziestoleciu międzywojennym, wkroczenie wojsk hitlerowskich do Warszawy i praktycznie likwidacja ogrodu, pomoc i ukrywanie Żydów przez Żabińskich, Powstanie Warszawskie z udziałem Jana, powojenną odbudowę i konflikt z władzami komunistycznymi.

Łukasz Czajka abstrahuje od fabularnej wersji i pokazuje biografię Żabińskich w innej, szerszej perspektywie. I wprost archiwalnej formie. Ukazuje pełny obraz starań o prowadzony ogród zoologiczny. Oczywiście okres okupacji jest tutaj najtragiczniejszy. Jednak stanowi pewien epizod, kluczowy ale nie jedyny. Czajka świetnie ujmuje zestawienie zachowań zwierząt i ludzi, co już sugeruje tytuł. Mocne sceny ukazujące zwierzęta, ze zmontowanymi w tle wojskami, czy przemówieniami niemieckiego przywódcy, nakazują zastanowić się kto zachowuje się nieludzko. Zresztą dobrze to podsumuje tekst, że na ulicach Warszawy pojawił się najgroźniejszy „drapieźnik”. Symptomatycznie wybrzmiał również motyw nazywania ukrywanych w trakcie okupacji ludzi nazwami zwierząt. Według Antoniny oddechem od tych tragicznych chwil był widok beztrosko maszerującego czworonoga. To ukazuje, że co prawda doszło do niezrozumiałego bestialstwa, ale życie toczyło się dalej – a zwierzęta rozumiały tyle co mieszkańcy okupowanej stolicy. Niezrozumienie wojny i terroru jest najlepszym podsumowaniem II Wojny Światowej.

 

Czajka ukazuje także, trochę zbyt pobieżnie powojenne losy i problemy Żabińskich z nową władzą. Dość powiedzieć, że po zakończeniu sprawowania swojej funkcji Jan zakazał swojej rodzinie odwiedzać ukochane czworonogi.

 

Należy jednak wytknąć, że dokument ma charakter hagiograficzny. Żabińscy przedstawiani są jako dobro w czystej postaci, ukazani z subiektywnej strony najbliższej rodziny. To także różnica w porównaniu do wersji fabularnej, gdzie wizerunek - szczególnie Antoniny, był głębszy.

 

Niewątpliwym atutem filmu jest jego forma, pełna archiwaliów, ale także zdjęć zwierząt. To one robią piorunujące wrażenie, chociaż reżyser ograniczył te najbardziej drastyczne fragmenty podczas okupacji. Nie ma natomiast praktycznie zapisu ukrywania Żydów – wystarczające wrażenie robią same miejsca gdzie musieli długimi godzinami się ukrywać. Niewiele jest dokumentalnych gadających głów – chociaż reżyser także je umieszcza, ale w odpowiedniej dawce. Pojawiają się nawet, czytane przez narratora fragmenty pamiętników Antoniny.

 

Szkoda tylko braku rozpropagowania tego dokumentu. Może właśnie ze względu na niedawną emisję wersji fabularnej. Słaba dystrybucja powoduje, że ten poruszający film obejrzało niewielu.

 

Plusy:

  • archiwalia

  • niezwykła biografia

  • niewiele gadających głów

  • montaż obrazów zwierząt z niemiecką agresją

  • wieloznaczny tytuł

 

Minusy:

  • bez kontrowersji – tylko pozytywny obraz bohaterów

  • niedopełnione niektóre fragmenty, za krótki metraż

  • słaba dystrybucja i promocja

 

Zwiastun:

produkcja: Polska

rok: 2019

premiera: 6 września 2019

gatunek: dokument

 

  • reżyseria i scenariusz: Łukasz Czajka

  • zdjęcia: Kacper Czubak

  • muzyka: Marcin Masecki

  • montaż: Jakub Piątek

  • dźwięk: Marcin Lenarczyk

  • narratorzy: Maria Pakulnis, Wojciech Chorąży, Krzysztof Szczerbiński, Wojciech Machnicki

  • występują w materiałach archiwalnych: Antonina Żabińska, Jan Żabiński, Ryszard Żabiński, Teresa Żabińska i lokatorzy warszawskiego ogrodu zoologicznego

Please reload

Ostatnie posty
Please reload

Search By Tags

I'm busy working on my blog posts. Watch this space!

Please reload

Follow Us
  • Twitter Social Icon